Voorwoord;
Negatief Project, een persoonlijke project wat me elke keer weer nieuwe inzichten geeft en nieuwe dingen leert.
In de ochtend vertrekken voor een interview waarvan je denkt te weten welke kant het zou kunnen op gaan om dan toch weer aan het einde van het verhaal ergens anders uit te komen. Wetende dat terwijl je het verhaal schrijft dit korter zou moeten maar dat dit gewoon niet mogelijk is omdat mensen zoveel mooie dingen te vertellen hebben.
Dus wederom een lang verhaal over dingen die jij niet ziet maar iemand met een visuele beperking wel ziet.
Benieuwd? Lees dan het hele verhaal uit, dit gaat over meer dan het hebben van een beperking.
Dit gaat over geluk vinden in de kleine dingen ...die je vaak niet ziet.
Analoge foto gemaakt met Zenza Bronica SQAI met 80mm objectief op f2.8. Lomography 120 film / 400 ISO
A Room With a View
Ik sta voor een raam in een appartement op de 2e etage in Haarlem en kijk uit over het Spaarne.
Een fantastisch uitzicht " a Room with a View". Tenminste voor mij.
Voor Adri die hier samen met haar man Ron woont is dat wel anders.
Adri is slecht ziend vanaf haar zeer vroege jeugd, toen ze 2 jaar was had ze haar eerste brilletje.
Ze had toen al een zicht van slechts ongeveer 35%, beduidend minder dan wat jij en ik zien.
Thuis als kind werd daar niet veel over gesproken, het is nu eenmaal zo dus daar moet je het maar mee doen was een beetje de logische en nuchtere redenering.
Op de lagere school in de 1e klas kon ze het schoolbord niet zien en werd met tafeltje onderhand tegen het schoolbord aan geplaatst om dit te kunnen zien.
Dat was ook de tijd dat het besef een beetje doordrong dat ze anders behandeld werd door en als de andere kinderen in de klas.
Een " uitzonderingspositie" omschrijft Adri het mooi.
Als er in de klas iemand jarig was dan merkte ze dat er kinderen werden uitgenodigd voor een feestje maar zij nooit.
Ook met tikkertje spelen op het schoolplein mocht ze niet meedoen, ze probeerde het dan natuurlijk wel maar dat werd geen succes.
Een lagere schooltijd zou normaal gesproken een fijne en veilige tijd moeten zijn. Voor Adri was dat wel anders. Het verplichte afsluitende schoolkamp van de lagere school met een overnachting in een jeugdherberg inclusief dropping was een verschrikking voor haar in die tijd. Immers, ze hoorde er niet bij en aan het pesten werd niet veel gedaan door de school in die tijd, simpelweg omdat het stiekem gebeurde en ontkend werd. Na het afsluitende schoolkamp is ze de laatste dagen van het schooljaar thuis gebleven.Op de middelbare school was dat niet anders. Kinderen vanuit de lagere school gingen naar dezelfde middelbare school dus het pesten ging mee, in ieder geval de eerste 2 jaren. Adri had het advies Havo / Vwo gekregen maar dat vonden haar ouders te ver fietsen voor een 12 jarige met slecht zicht en daardoor ging ze naar de Mavo, want die was dichterbij huis. Na de MAVO heeft Adri alsnog HAVO gedaan en dat ging wat beter qua sociale omgang.Alleen op de HAVO was direct aan het begin van het schooljaar ook weer een schoolkamp waar je in groepjes via een speurtocht naartoe moest fietsen. Adri durfde toen nog niets te zeggen over haar slechte zicht en toen het donker begon te worden was ze ook bang om het groepje en de weg kwijt te raken.
Adri vertelt dit allemaal met een opgeruimd en opgewekt karakter. Geen drama, geen zelfmedelijden maar meer als een levenservaring waar ze veel uit gehaald heeft.
Adri in haar huiskamer met de beeldschermloep die ze onder andere gebruikt om de Happy Stones te maken.
( zie onder aan artikel voor een aantal voorbeelden van de Happy Stones van Adri )
Foto gemaakt met de midden formaat camera van Zenza Broninica SQAI met 80 mm objectief op f4.0 op Lomography 120 film.
Ik sta ondertussen niet meer voor het raam maar ben ga zitten op een bankje in een soort van bibliotheek. Althans, het is gewoon een huiskamer maar de boekenkasten vol met boeken staan werkelijk aan alle wanden tot aan het plafond. Ook staat er een tafel met een beeldschermloep, daar kom ik later nog op terug. Adri ie een enthousiaste verteller en vertelt veel en graag. Ik moet echt heel snel reageren met vragen stellen om überhaupt de kans te krijgen om iets te vragen.Adri is erg energiek en enthousiast en vertelt graag over haar persoonlijke reis naar een positieve levenshouding. Adri zelf heeft een zonnebril op om het scherpste licht tegen te houden vanwege haar hoornvlies aandoening, oogcontact is hierdoor moeilijk en dan merk ik als gesprekspartner ook direct dat dit een soort van obstakel in een gesprek kan zijn.Voor mij nu even iets lastiger maar hoe zal dat voor Adri zijn ?
Ondertussen vertelt Adri vrolijk verder.
Inmiddels is de visuele beperking erger geworden en heeft ze ook een witte stok met rode strepen erop. Als er iemand is die daar geen rekening mee houd, bijvoorbeeld door toch nog even snel voor haar langs te gaan, dan voelt het voor Adri als een persoonlijk iets; " zie je wel, ze zien me niet staan". Deze snelle gedachte valt dan volgens Adri terug te leiden naar het pesten op de scholen.
Eerst werd ze daar nog boos om maar nu kan ze er beter mee omgaan.Als je ouder wordt relativeer je zaken wat makkelijker.
Ik zit nog op de bank en hoor Adri het ene verhaal na het andere vertellen.Inmiddels heb ik het tweede kopje koffie gekregen en de schaal met koekjes staat ook nog voor me. Goed voor elkaar zo.
Ik krijg een beetje grip op de zaken en probeer me voor te stellen hoe dat het voor haar allemaal geweest moet zijn vroeger op school. Ik zit hier tegenover een persoon die een heel andere schooltijd heeft gehad als die ik had. Ik ging niet graag naar school en kan me ook nog wel herinneren dat de wijkagent een keer bij ons thuis zat om te vragen waar ik vandaan kwam. Toen ik antwoordde " "van school " werd pijnlijk duidelijk dat hij en mijn ouders inmiddels wel beter wisten.Ook was ik als kind al redelijk fysiek aanwezig zodat mijn klasgenoten niet echt in de rij stonden om mij te pesten. En hier dan Adri, een geheel andere kant van de lijn dan die waar ik stond. Adri ging wel altijd graag naar school en was een goede leerling ondanks haar visuele handicap.
Na de Havo is Adri fysiotherapie gaan studeren, dat ging al veel beter qua omgang met andere leerlingen dan de lagere en middelbare school. Leren en studeren kon Adri wel en inmiddels had het brilletje ook plaats gemaakt voor contactlenzen. Een soort van nieuwe start met nieuwe mensen die allemaal in hetzelfde waren geïnteresseerd.En Adri was gemotiveerd.
Op de Fysiotherapie opleiding kwam ze in een heel fijne klas en leeromgeving terecht. Op mijn vraag of ze dan daar besefte dat het ook zo kon zijn in tegenstelling tot haar eerdere scholen antwoord Adri dat ze daar niet over nagedacht heeft. Adri is niet van het terugkijken maar meer van het vooruit kijken. Positief gestemd.
Ondanks de mindere tijd op de Havo waar ze te maken kreeg met vooringenomen leerkrachten, tegenwerkingen met proeven en examens heeft Adri daar wel een goede leerschool gehad. Ze heeft daar namelijk geleerd om voor zichzelf op te komen.Iedere keer dat je op een goede manier weet te motiveren waarom je wel in je gelijk staat is een overwinning, dat wil niet zeggen dat alles nu wel gaat lukken maar een overwinning op jezelf door voor jezelf op te komen maakt je elke keer een beetje sterker. En mede daardoor zit ik hier nu tegenover een zeer zelfstandige vrouw die weet wat ze wil, weet wat ze kan en weet hoe ze dat kan bereiken.
Natuurlijk kan je niet alles alleen, dat kan niemand. Adri heeft ook geleerd om op tijd om hulp te vragen, dat heeft ook tijd gekost om te durven maar als je eenmaal weet dat mensen graag willen helpen gaat dat steeds beter.
Adri heeft tal van hulpmiddelen om haar te helpen. Op de tablet een mail of blog uitlezen gaat door middel van slim kleuren omkeren waardoor het beter leesbaar wordt, of ze gebruikt de voorlees functie.Ze selecteert dan een deel van de tekst en laat dit dan voorlezen door de tablet.
Inmiddels in het dagelijkse leven gaat het feitelijk prima door het gebruik van alle hulpmiddelen. Nu ze een witte stok heeft met de rode bandjes erop bevind ze zich weer in een soort van " uitzondering positie". Alleen nu in tegenstelling tot het brilletje van vroeger gebruikt ze dit nu in haar voordeel. Door het gebruik van de stok weet ze dat ze nu beter zichtbaar is en dat mensen nu rekening met haar houden. Van een negatieve uitzondering naar een positieve uitzondering. Ik zei al eerder; Adri kijkt graag vooruit.
Regelmatig staat ze ' op de dag van de witte stok' actie te voeren om de zichtbaarheid van mensen met een visuele beperking te vergroten. Zichtbaar maken.
Deze dag vindt jaarlijks plaats op 15 Oktober en heeft als doel om de zelfstandigheid, veiligheid en mobiliteit van mensen met een visuele beperking te bevorderen.
Adri is niet echt het politieke type maar meer van het aanpakken. Staat je fiets op een strook met geleidelijntegels ( je weet wel, die witte ribbeltegels ) en ben je bij het terugkomen je fiets kwijt dan is Adri waarschijnlijk in de buurt. Ze gaat dan graag even het gesprek met je aan om een stukje bewustwording te kweken.
Niet dat Adri dat dagelijks doet hoor, maar ik vond dit wel een mooi voorbeeld wat ze vertelde over kleine dingen die mensen zonder visuele beperking niet in de gaten hebben, maar wat voor hen een groot obstakel kan zijn.
Adri is gedurende ca. 30 jaar werkzaam geweest als fysiotherapeut. De praktijk was niet ver van haar woonadres af en dit kon ze op de fiets doen. Na verloop merkte ze dat vooral bij donker weer dit teveel inspanning kostte voor haar ogen en ging ze later met de bus.
Alhoewel ze in eerste instantie dacht dat ze het fietsen zou missen kwam de bus toch als een bevrijding, niet meer met inspanning te hoeven kijken in het verkeer en relaxter thuis komen.
Achteraf beseft ze dat ze zich toch teveel heeft vastgehouden aan het fietsen, tegen beter weten in.
Op de fysiotherapiepraktijk had ze een soort van vergroting software waardoor ze de administratie toch nog kon bijwerken en bijhouden, dat lukte nog wel.
Het slechtere zicht beperkte haar natuurlijk wel op den duur om mensen te observeren, als een patiënt een stukje moest lopen om dat te kunnen observeren dan kon Adri dat niet voldoende goed meer zien.Ze merkte zelf ook wel dat dit feitelijk niet meer kon. Haar collega's wisten uiteraard dat Adri slecht ziende was maar besteden daar niet teveel aandacht aan, mede doordat Adri het zelf ook niet goed duidelijk maakte wat nu wel en niet meer kon.
Adri is toen een lijstje voor zichzelf gaan bijhouden met de problemen waar ze tegenaan liep. Uiteindelijk belandde ze in de ziektewet en na een keuringsproces waarbij haar zelf opgestelde lijstje een grote rol speelde werd ze volledig afgekeurd voor werk.
Ook hier merk je weer dat Adri te lang is door gegaan met haar werk, net zoals het op de fiets naar het werk gaan.Het kwam niet voor bij haar op om niet te werken, werken maakte een deel uit van haar sociale leven en deed ze met veel plezier. Ook de patiënten die ze kon helpen toonden hun dankbaarheid en zo voelde Adri zich gewaardeerd.
Iets wat in haar jeugd duidelijk niet het geval was, wellicht dat ze daarom teveel heeft vastgehouden aan haar werk.
Achteraf gezien merkt Adri nu dat het niet meer hoeven werken vanwege haar beperking ook een stuk vrijheid geeft.
Adri heeft inmiddels een aantal hobby's die ze met plezier uitvoert.Elke dag gaat niet lukken want ze heeft haar grenzen wat betreft het leveren van inspanning.
Adri maakt nu duidelijkere keuzes waarbij ze niet schroomt om zichzelf op de eerste plaats te zetten. Goed voor anderen mensen zorgen begint immers tenslotte met goed voor jezelf willen en kunnen zorgen.
Inmiddels woont ze al ca. 37 jaar samen met haar partner Ron. Samen hebben ze ook mooie reizen gemaakt naar vele landen van de wereld.
Nu geniet Adri van wat ze nog wel kan, terugkijken doet ze niet meer.
Adri is tevreden met het leven wat ze nu nog kan leiden en met de dingen die ze nog wel kan doen.En ook vooral tevreden met het leven wat ze tot nu toe geleid heeft, en de keuzes die ze gemaakt heeft.
" Je wordt steeds wijzer naarmate je ouder wordt" zegt Adri. Naarmate je ouder wordt durf je ook meer dingen te doen en daar heeft ze nu ook de tijd voor. Ondanks dat haar zicht nu nog maar ongeveer een 5 % a 10% is wat een heel duidelijke beperking is geniet ze nog van de dingen die ze wel kan doen.
Op mijn vraag of haar beperking haar wellicht meer gebracht heeft dan mensen zonder een beperking moet ze even nadenken. Ik verduidelijk mijn vraag door te stellen dat ze veel meer geniet van de kleine dingen in het leven. Kleine dingen waar u ( lezer ) en ikzelf heel makkelijk overheen kijken of gewoon niet zien. Letterlijk niet zien, terwijl u en ik gewoon wel alles zien.
Terwijl Adri hier even over nadenkt zegt ze dat juist omdat dingen moeilijk geweest zijn je de kleinere dingen juist meer waardeert. Met de beperking die ze heeft in combinatie van het houden van hoop en een flexibel brein kom je een heel eind, zegt ze.
Had ook al gezegd dat Adri graag vooruit krijgt...?
Tussen de regels door zegt ze dat ze het helemaal niet zo slecht heeft, natuurlijk ze ziet slecht maar een kennis van haar heeft Parkinson wat volgens Adri veel erger is en ze benoemt dat zij
" gewoon nog lekker met haar stokkie door het centrum kan rollen" .
Adri is ook een steun voor iemand anders die doof is maar graag wandelt in de natuur, daar gaat ze af en toe mee op pad. Samen wandelen in de natuur, nu ze wat meer tijd heeft.
" De dove leidt de blinde" zegt ze gekscherend met een lach.
Terwijl haar kennis enthousiast alles benoemt wat ze ziet van schapen tot bloeiende struiken ziet Adri dit uiteraard allemaal niet maar wordt ook zij blij dat ze iemand kan helpen en ook daar haalt ze dan haar energie uit.
Het stoppen met werken voelt nu goed zegt ze. Het heeft haar veel gebracht en het heeft haar zeker dichterbij haarzelf gebracht. Ze probeert van alles uit waarvan ze denkt dat het mogelijk is. Ondanks vanuit je beperking met slecht zicht toch je horizon verleggen.
Ik zou nog even terug komen op die beeldschermloep welke in de huiskamer staat.
Deze beeldschermloep is een hulpmiddel voor visueel beperkende en heeft ook een voorlees mogelijkheid. Erg zit een camera achter die op het voorwerp gericht is en op het scherm zelf zit een knop om het beeld te vergroten. Dit kan tot maximaal 64 keer de vergroting. Adri werkt met een vergroting van tussen 2 maal en 7 maal.
Adri vindt het leuk om Happy Stones te maken. Happy Stones zijn kleine stenen die je in de natuur vind en waar je dan een tekening op maakt. Uiteraard is dit een priegelwerkje en omdat Adri slecht ziet kan ze door de beeldschermloep op de steen te richten toch haar hobby uitvoeren met zeer mooie resultaten.Met een zeer klein stiftje maakt Adri een tekening op de steen. Ik heb er een aantal gezien en ze zijn echt gewoon erg mooi en vrolijk.
Aan het einde van het gesprek krijg ik een Happy Stone van Adri die ze speciaal voor mij en negatief project gemaakt heeft.
Op de foto van Adri die bij dit artikel staat is deze steen te zien.
Ik ging naar Adri toe omdat ze me had uitgenodigd om over positiviteit te praten, wat de doelstelling van Negatief project is uiteraard.
In het telefonische voorgesprek vertelde ze me over haar beperking en ik ging ervan uit dat het veel hierover zou gaan, en dat dat de aanleiding zou zijn voor het gesprek.
Natuurlijk is in dit artikel veel over de beperking van Adri gesproken en hebben we ook veel hierover besproken.
Toch ontkom ik niet aan het idee dat dit artikel helemaal niet over de beperking van Adri gaat maar meer over Adri zelf.
En dat is Positief.
Adri is een sterk en positief persoon die eigenlijk alleen maar vooruit kijkt. Terugkijken heeft toch geen zin en kan je niet veranderen.
Kijk vooruit en blijf nieuwe dingen proberen, daar leer je van.
Ik schreef hierboven al even dat Adri haar horizon wel durfde te verleggen ondanks haar slechte zicht. Adri heeft me laten zien dat de wereld niet stopt bij je eigen visuele horizon maar juist begint bij de horizon waarin je gelooft. Voor haar is haar slechte zicht geen einde maar een begin van nieuwe mogelijkheden.
Haar handicap is wat ze heeft, maar haar instelling is wie ze is.
Grenzeloos Adri.
Reactie plaatsen
Reacties
Wat mooi geschreven over een krachtige vrouw
Met een hele leuke hobby wat een mooie stenen
Heel mooi artikel! Ik herken Adri er helemaal in.
groetjes Sandra
Prachtig interview! Sterke vrouw die Adri.
Wat mooi dat Adri zo lang als fysio heeft gewerkt. En mensen durven aanspreken is niet makkelijk, knap hoor. Blijf zo doorgaan. Groetjes van een mede-fysio!